مجله حامی نو

گوردخمه های اسحاق وند

گوردخمه های اسحاق وند
این گوردخمه ها در بیست و پنج کیلومتری جنوب غربی هرسین، در شمال شرقی روستای «ده نو» قرار دارند. نام این گوردخمه ها از روستایی به نام «اسحاق وند» گرفته شده است.
مقاله های بیشتر از مرمت

این مجموعه شامل سه گوردخمه است. گوردخمه سمت راست بالاتر از دو گوردخمه دیگر قرار دارد. گوردخمه سمت چپ به شکل طاقچه ای به عمق ۸۵ سانتیمتر و عرض ۱۰/۲ متر است. گوردخمه میانی به عمق ۷۵/۱ و عرض ۶۳/۱ متر و گوردخمه سمت راست به عرض ۱۰/۲ متر است.

اطراف هر یک از این گوردخمه ها قاب بندی شده است. در قسمت بالای گوردخمه میانی، تصویر مردی به حالت تمام قد، به ارتفاع ۸۷/۱ متر و با چهره ای نیم رخ حجاری شده است. این شخصیت لباس چین دار بلندی به تن دارد و دست های خود رابه حالت نیایش در جلوی صورت خود قرار داده است. در مقابل او مشعلی به ارتفاع هشتاد و سه سانتیمتر و سپس آتش دانی به ارتفاع نود و چهار سانتیمتر دیده می شود. در پشت این آتش دان، فردی به ارتفاع هشتاد سانتی متر حجاری شده که دست هایش را بلند کرده و یک شیء را گرفته است.
 
در گذشته این گوردخمه ها را به دوره ماد نسبت می دادند؛و حتی گفته می شد که احتمالاًمربوط به سه پادشاه اولیه ماد هستند( دیاکو،فرورتیش و هوخشتره) ولی امروزه در مورد زمان ساخت آنها اختلاف نظرهایی وجود دارد. هرتسفلد آنها را به دوره هخامنشی نسبت می دهد و معتقد است که گوردخمه میانی قبر گئومات مغ است.گر چه عده ای دیگر نیز این گوردخمه را متعلق به دوره هخامنشی می دانند، ولی انتساب آن را به گئومات مغ بی پایه و اساس می دانند. در پژوهش های اخیر، این گوردخمه ها را به دوره سلوکی نسبت داده اند. در زمان اشکانیان نقش آتش دان و پیکره شخصیتی که هر دو دست هایش را بلند کرده و از پشت شیء را گرفته، حجاری شده است.

معماری صخره ای:

 

بعد از تشکیل امپراطوری ماد و مشخص شدن یک سیستم حکومتی که در حقیقت با اتحاد همه قبایل سرزمینهای تحت نفوذ مادها بوجود آمده بود توسعه و پیشرفت چشم گیری در همه شئون هنر به ویژه در هنر معماری صخره ای به چشم می خورد چگونگی این هنر معماری را خصوصاًدر گور دخمه ها و یا آرامگاه هایی که در دامنه کوه ها و صخره ها کنده شده اند می توان مشاهده کرد .این گور دخمه ها که در شمال غربی ایران ,بویژه در کردستان و آذربایجان امروزی و سلیمانیه عراق شناسایی شده اند به وسیله هرتسفلد همگی تحت عنوان آرامگاههای مادی معرفی شده اند با این حال هیچ یک از این مقبره ها با اطمینان تاریخ گزاری نگردیده و شاید هم بعضی از آنها به دوران هخامنشی و حتی جدیدتر تعلق داشته باشد در هر صورت ما در اینجا آنها را با عنوان" معماری صخره ای مربوط به مادها" مورد بررسی قرار می دهیم .

از برآمدگی یک صخره طبیعی می توان تندیسی تراشید یا صخره عمودی را مسطح کرده و نقوش برجسته در روی آن به وجود آورد به این طریق پیکره ای صخره ای و یا نقش برجسته صخره ای ایجاد نمود در یک صخره طبیعی با تراش و کندن صخره ,حفره ای ایجادمی نماییم و به تدریج حفره را وسعت داده تا فضای مورد نیازمان مثلاً خانه یا آرامگاه ایجاد شود این محصول مبارزه انسان با صخره را معماری صخره ای می نامیم .

به عبارت دیگر معماری صخره ای از مصالح آزاد و معمولی ساختمان به وجود نمی آید بلکه در صخره طبیعی ایجاد شده  در جهت عکس معماری آزاد و معمولی عمل می کند معماری معمولی کالبد یک بنا را به وجود می آورد و به وسیله آن از فضای بزرگ و نامحدود به یک فضای محدود و مشخص می رسد ولی در معماری صخره ای عکس آن عمل می شود به این ترتیب که معماری از یک فضای کوچک و محدود شروع می گردد و از ایجاد تدریجی فضای کوچک و محدود شروع می گردد و به فضای بزرگ می رسد.

معماری صخره ای را از نظر فضا و کالبد آن می توان به دو نوع تقسیم کرد:

1- بناهایی که به کلی آزاد شده اند یعنی ابتداءقسمتی از کوهی را بریده و جدا کرده و سپس در درون آن فضاهای متعدد ایجاد نموده اند در این نوع بناهای صخره ای می توان پنجره و نور گیر نیز تعبیه نمود و همچنین نمای خارجی آنها را نیز می توان حجاری کرده و منقوش نمود مانند بسیاری از معابد صخره ای هندوستان و یا قبور صخره ای در نزدیکی بیت المقدس

 2- بناهایی که در درون کوه کنده شده اند در این نوع بناها فقط فضای داخلی صخره که به صورت اطاق بر اثر حجاری آماده شده مطرح بوده و این نوع بنا هیچگونه پنجره و یا نورگیری غیر از ورودی ندارد مانند گوردخمه ها.

تبلیغ با میترا نت